รอบทบทวนใบวิเคราะห์งานเพื่อความปลอดภัย และทะเบียนที่ติดตามสถานะได้
รอบทบทวนสามปี กำหนด 30 วันเมื่อเปลี่ยนแปลง และรอบหกเดือนของคู่มือหน่วยงาน มาจากตัวบทคนละฉบับ พร้อมผู้มีอำนาจแต่ละขั้น และคอลัมน์ทะเบียน JSA ที่ตรวจย้อนได้

แฟ้มใบวิเคราะห์งานเพื่อความปลอดภัย (JSA) ที่หนาที่สุดในสถานประกอบกิจการ มักเป็นแฟ้มที่ตอบคำถามของพนักงานตรวจความปลอดภัยได้ยากที่สุด เมื่อขอดูใบของงานหนึ่ง มักมีหลายใบลงวันที่ต่างกัน ไม่มีเลขครั้งที่แก้ไข และไม่มีใครยืนยันได้ว่าใบที่ใช้หน้างานคือใบใด ปัญหานี้อยู่ที่วงจรทบทวนและทะเบียนที่ยังไม่มีเจ้าของ
วิธีเขียนใบวิเคราะห์งานทีละช่อง อ่านได้ที่ แบบฟอร์มวิเคราะห์งานเพื่อความปลอดภัยสามคอลัมน์ หน้านี้รับช่วงต่อจากจุดที่ใบแรกเขียนเสร็จ แล้วตอบสามเรื่องที่เหลือ คือทบทวนเมื่อไรด้วยเหตุอะไร ใครมีอำนาจในแต่ละขั้น และทะเบียนควรมีคอลัมน์อะไร
ตำแหน่งของใบวิเคราะห์งานในตัวบท และส่วนที่ตัวบทไม่ได้กำหนด
ข้อ 6 แห่งประกาศกระทรวงแรงงาน เรื่อง การประเมินอันตราย การศึกษาผลกระทบของสภาพแวดล้อมในการทำงาน และการจัดทำแผนควบคุมดูแลลูกจ้างและสถานประกอบกิจการ ซึ่งต่อจากนี้เรียกว่าประกาศเรื่องการประเมินอันตราย ให้นายจ้างเลือกใช้วิธีชี้บ่งอันตรายวิธีใดวิธีหนึ่งหรือหลายวิธีร่วมกัน การวิเคราะห์งานเพื่อความปลอดภัยใน (1) จึงเป็นหนึ่งในวิธีชี้บ่งอันตรายที่เลือกได้
ชื่อของวิธีอยู่ในตัวบท ส่วนรูปแบบของใบ เลขครั้งที่แก้ไข และรอบทบทวนรายใบ ไม่มีในตัวบทฉบับใด กฎหมายกำหนดรอบไว้กับการประเมินอันตรายทั้งชุด เมื่อรอบของชุดใหญ่เดิน ใบข้างในจึงต้องเดินตาม
ขอบเขตอยู่ที่ข้อ 3 ประกาศเรื่องการประเมินอันตราย คือสถานประกอบกิจการตามบัญชี 1 (5 กลุ่ม) ที่มีลูกจ้างตั้งแต่ 2 คนขึ้นไป และตามบัญชี 2 (49 ประเภท) ที่มีลูกจ้างตั้งแต่ 20 คนขึ้นไป สาระรายข้ออยู่ที่ ประกาศเรื่องการประเมินอันตราย พ.ศ. 2567 สรุปรายข้อสำหรับนายจ้าง
กำหนดเวลาทบทวนใบวิเคราะห์งานตามตัวบท
รอบทบทวนมาจากกฎหมายคนละฉบับ และเดินคู่กัน
| รอบ | ตัวบท | รอบตามตัวบท | สิ่งที่ต้องทบทวน |
|---|---|---|---|
| รอบใหญ่ | ข้อ 5 วรรคหนึ่ง ประกาศเรื่องการประเมินอันตราย | ทุกสามปี | การประเมินอันตราย การศึกษาผลกระทบ และแผนทั้งชุด |
| รอบเปลี่ยนแปลง | ข้อ 5 วรรคสอง ประกาศเรื่องการประเมินอันตราย | ไม่ชักช้า และไม่เกิน 30 วัน | งานเฉพาะจุดที่มีการปรับปรุงหรือเปลี่ยนแปลง |
| รอบคู่มือหน่วยงาน | ข้อ 9 (3) กฎกระทรวง จป. พ.ศ. 2565 | อย่างน้อยทุกหกเดือน | คู่มือความปลอดภัยของหน่วยงานที่ จป.หัวหน้างานรับผิดชอบ |
| รอบระบบการจัดการ | ข้อ 10 วรรคท้าย กฎกระทรวงระบบการจัดการฯ พ.ศ. 2565 | อย่างน้อยปีละหนึ่งครั้ง | การประเมินผลและการทบทวนระบบ |
แถวรอบระบบการจัดการ และทุกข้อที่บทนี้อ้างจากกฎกระทรวงระบบการจัดการฯ ใช้กับสถานประกอบกิจการตามบัญชีท้ายกฎกระทรวงนั้นที่มีลูกจ้างตั้งแต่ 50 คนขึ้นไป ตามข้อ 4
ข้อ 5 วรรคหนึ่ง ประกาศเรื่องการประเมินอันตราย ให้ทำให้เสร็จภายใน 180 วัน แล้วทบทวนทุก 3 ปี ท่อนหลังนี้คือรอบใหญ่ที่ทำให้ใบทุกใบในแฟ้มมีวันหมดอายุร่วมกัน
ข้อ 9 (3) ของกฎกระทรวง จป. พ.ศ. 2565 ให้ จป.หัวหน้างานจัดทำคู่มือความปลอดภัยของหน่วยงาน และทบทวนตามที่นายจ้างกำหนด อย่างน้อยทุกหกเดือน ถ้าผนวกใบวิเคราะห์งานไว้ในคู่มือ ใบจึงได้รอบหกเดือนติดมาด้วย
ตัวเลขที่ไม่ได้มาจากกฎหมายไทย ไม่มีข้อใดเขียนว่าใบรายใบต้องทบทวนทุกหกเดือนหรือทุกปี รอบรายใบในคู่มือบริษัทข้ามชาติเป็นแนวปฏิบัติขององค์กรนั้น ตั้งรอบภายในที่สั้นกว่าได้ แต่ให้ระบุที่มาไว้ข้างค่า
หลักที่ใช้ได้ทุกสถานประกอบกิจการ คือให้รอบของใบสั้นกว่าหรือเท่ากับรอบที่สั้นที่สุดที่ผูกกับใบนั้น แล้วเปิดรอบพิเศษเมื่อเข้าเหตุในหัวข้อถัดไป
เหตุที่เปิดรอบทบทวนก่อนถึงกำหนด
ข้อ 5 วรรคสอง ประกาศเรื่องการประเมินอันตราย เป็นข้อที่ใช้บ่อยที่สุดในทางปฏิบัติ ตัวบทเรียงเหตุไว้กว้างกว่าที่หลายองค์กรเข้าใจ

- ปรับปรุงหรือเปลี่ยนแปลงเครื่องจักรหรืออุปกรณ์
- เปลี่ยนกระบวนการผลิตหรือวิธีการทำงาน
- สภาวะแวดล้อมในการทำงานเปลี่ยนแปลง
- การเปลี่ยนแปลงจากภัยธรรมชาติ หรือจากการช่วยเหลือและบรรเทาเหตุ
- การดำเนินการอื่นที่ทำให้สภาวะการทำงานเปลี่ยนแปลง
ตัวบทให้ครอบคลุมก่อน ระหว่าง และหลังการปรับปรุงหรือเปลี่ยนแปลง โดยให้แล้วเสร็จโดยไม่ชักช้า ทั้งนี้ ไม่เกิน 30 วัน
คำว่า ก่อน ระหว่าง และหลัง มีน้ำหนักมากกว่าที่เห็น เพราะการทบทวนหลังติดตั้งเครื่องเสร็จเพียงอย่างเดียวยังไม่ครบ ช่วงติดตั้งเองก็เป็นงานที่ต้องมีใบวิเคราะห์งานของตัวเอง วิธีประเมินซ้ำทั้งวงจรอยู่ที่ กระบวนการประเมินความเสี่ยงสี่ขั้น และ ประเมินใหม่เมื่อมีการเปลี่ยนแปลง
| เหตุที่พบหน้างาน | กำหนดเวลา | หลักฐานที่ควรเข้าแฟ้ม |
|---|---|---|
| เปลี่ยนเครื่องจักรหรืออุปกรณ์ | 30 วัน (ข้อ 5 วรรคสอง) | ใบวิเคราะห์งานฉบับก่อน ระหว่าง และหลังติดตั้ง และผลรับรองของผู้ชำนาญการ |
| เปลี่ยนกระบวนการผลิตหรือวิธีทำงาน | 30 วัน (ข้อ 5 วรรคสอง) | ใบฉบับใหม่ บันทึกเหตุที่แก้ไข และผลรับรองของผู้ชำนาญการ |
| สภาวะแวดล้อมเปลี่ยน | 30 วัน (ข้อ 5 วรรคสอง) | ใบที่แก้ไขและผลรับรองของผู้ชำนาญการ ใช้ผลทบทวนสถานะเบื้องต้นตามข้อ 9 (1) กฎกระทรวงระบบการจัดการฯ ประกอบได้ |
| เกิดอุบัติเหตุถึงขั้นสูญเสียอวัยวะ ทุพพลภาพ หรือเสียชีวิต | ประชุมคณะกรรมการความปลอดภัยโดยไม่ชักช้า ตามข้อ 33 กฎกระทรวง จป. | รายงานการสอบสวน มติที่ประชุม และใบที่แก้ไข |
| พบข้อบกพร่องจากการสอบสวนอุบัติการณ์ | ตามที่นายจ้างกำหนดภายใต้ข้อ 10 (2) กฎกระทรวงระบบการจัดการฯ | บันทึกสอบสวน มาตรการแก้ไข และใบที่แก้ไข |
| เปลี่ยนทีมผู้ปฏิบัติงานทั้งชุด | รอบภายในที่องค์กรกำหนดเอง | บันทึกทบทวนร่วมกับผู้รู้ขั้นตอนงานคนใหม่ |
ข้อ 5 ในตารางนี้คือข้อของประกาศเรื่องการประเมินอันตราย ข้อ 5 วรรคสามใช้กับการทบทวนกรณีเปลี่ยนแปลงด้วย กรอบ 30 วันจึงต้องรวมเวลาที่ผู้ชำนาญการให้คำแนะนำและรับรองผล และเวลาที่ผู้ชำนาญการต้องแจ้งกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน (กรมฯ) ล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 7 วันก่อนเข้าดำเนินการ ตามข้อ 19 (2) กฎกระทรวงการอนุญาตเป็นผู้ชำนาญการ พ.ศ. 2567 ซึ่งต่อจากนี้เรียกว่ากฎกระทรวงผู้ชำนาญการ ส่วนการส่งรายงานตามข้อ 9 ผูกกับรอบตามวรรคหนึ่งเท่านั้น
สองแถวท้ายตารางต้องอธิบายเพิ่ม เพราะที่มาต่างจากแถวอื่น
เหตุเกือบเกิด (near miss) ตัวบทไทยไม่ได้ใช้คำนี้ ข้อที่ใกล้ที่สุดคือข้อ 10 (2) กฎกระทรวงระบบการจัดการฯ ที่ให้สอบสวนหาสาเหตุของอุบัติการณ์ และข้อ 12 (4) ที่ให้มีช่องทางรับข้อเสนอแนะหรือข้อร้องเรียน องค์กรที่ต้องการให้เหตุเกือบเกิดเปิดรอบทบทวน จึงต้องเขียนเกณฑ์ของตัวเองผูกกับสองข้อนี้ วิธีคัดว่าเหตุใดควรรายงาน อ่านที่ 5 สัญญาณของเหตุเกือบเกิดที่ต้องรายงาน
การเปลี่ยนตัวผู้ปฏิบัติงาน ตัวบทไม่ได้ระบุเป็นเหตุให้ทบทวน แต่ข้อ 5 วรรคสามให้ลูกจ้างที่รู้ขั้นตอนงานนั้นอย่างน้อย 1 คนมีส่วนร่วม เมื่อทีมเดิมย้ายออกทั้งชุด ใบเดิมเหลือแต่ลายมือชื่อของคนที่ไม่ได้ทำงานนั้นแล้ว รอบภายในกรณีนี้จึงช่วยรักษาองค์ประกอบตามวรรคสาม
ผู้มีอำนาจในแต่ละขั้นของการทบทวน
เรื่องที่ทำให้รอบทบทวนค้างบ่อยที่สุดคือความไม่ชัดว่าใครปิดรอบ กฎกระทรวง จป. พ.ศ. 2565 แยกบทบาทไว้ครบ เพียงแต่กระจายอยู่หลายข้อ
| บทบาท | ตัวบท | หน้าที่ในรอบทบทวน |
|---|---|---|
| ลูกจ้างผู้รู้ขั้นตอนงาน | ข้อ 5 วรรคสาม ประกาศเรื่องการประเมินอันตราย | ร่วมประเมินและยืนยันว่าขั้นตอนในใบตรงกับงานจริง |
| จป.หัวหน้างาน | ข้อ 9 (2) (3) (8) กฎกระทรวง จป. พ.ศ. 2565 | วิเคราะห์งานในหน่วยงาน จัดทำและทบทวนคู่มือ ร่วมหาสาเหตุเมื่อเกิดเหตุ |
| จป.เทคนิค และ จป.เทคนิคขั้นสูง | ข้อ 16 (2) และข้อ 19 (2) กฎกระทรวง จป. | วิเคราะห์งานเพื่อชี้บ่งอันตราย กำหนดมาตรการและขั้นตอนการทำงานอย่างปลอดภัย เสนอนายจ้าง |
| จป.วิชาชีพ | ข้อ 22 (2) (3) (9) กฎกระทรวง จป. | เพิ่มการประเมินความเสี่ยง และเสนอแนะให้การจัดการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง |
| จป.บริหาร | ข้อ 12 (4) กฎกระทรวง จป. | ติดตามให้มีการแก้ไขข้อบกพร่องตามที่ได้รับรายงานหรือตามข้อเสนอแนะ |
| คณะกรรมการความปลอดภัย | ข้อ 32 (5) (9) และข้อ 33 กฎกระทรวง จป. | พิจารณาคู่มือเพื่อเสนอความเห็น ติดตามความคืบหน้า และประชุมทบทวนรายงานการสอบสวนเมื่อเกิดเหตุร้ายแรง |
| นายจ้าง | ข้อ 9 (3) และข้อ 37 กฎกระทรวง จป. | กำหนดรอบทบทวนคู่มือ ตัดสินเรื่องนโยบายและงบ และเป็นผู้อนุมัติปลายทาง |
| ผู้ชำนาญการด้านความปลอดภัย | มาตรา 32 วรรคสาม และข้อ 5 วรรคสาม ประกาศเรื่องการประเมินอันตราย | ให้คำแนะนำและรับรองผลทั้งรอบสามปีและรอบเปลี่ยนแปลง ตามข้อ 5 วรรคสาม |
คำว่า เสนอต่อนายจ้าง ในหน้าที่ของ จป.สายเทคนิคทุกระดับ หมายความว่า จป. จัดทำและเสนอ ส่วนอำนาจอนุมัติอยู่ที่นายจ้าง ผู้ชำนาญการก็ให้คำแนะนำและรับรองผล โดยไม่ได้อนุมัติแทนนายจ้าง
ผู้ชำนาญการอาจเป็นบุคคลภายนอก หรือ จป. ของสถานประกอบกิจการเองที่ได้รับใบอนุญาต ผู้ที่ขอด้วยเส้นทางข้อ 6 (1) ถึง (3) กฎกระทรวงผู้ชำนาญการ ทำได้ทุกแห่งรวมถึงที่ตนทำงานอยู่และเสียค่าธรรมเนียม ส่วนผู้ที่ขอด้วยเส้นทางข้อ 6 (4) ทำได้เฉพาะแห่งที่ตนขึ้นทะเบียน จป. ไว้ ไม่เสียค่าธรรมเนียม และย้ายแห่งต้องขอใหม่ ตามข้อ 13 และข้อ 22 (รายละเอียด)
ข้อ 37 กฎกระทรวง จป. ให้นายจ้างพิจารณาข้อเสนอแนะของคณะกรรมการความปลอดภัย รวมถึงเรื่องคู่มือ และถ้าไม่อาจปฏิบัติตามได้ ต้องแจ้งเหตุผลให้คณะกรรมการทราบ ทะเบียนจึงต้องมีทั้งช่องอนุมัติและช่องเหตุผลเมื่อนายจ้างไม่รับข้อเสนอ หน้าที่ของคณะกรรมการชุดนี้อยู่ที่ หน้าที่และการประชุมของคณะกรรมการความปลอดภัย
ทะเบียนใบวิเคราะห์งานที่ติดตามสถานะได้
ตัวบทไม่ได้เรียกชื่อทะเบียนไว้ ทว่าทะเบียนช่วยให้ปฏิบัติตามข้อกำหนดสามข้อได้พร้อมกัน
| ข้อกำหนด | สิ่งที่เก็บ | อายุการเก็บ |
|---|---|---|
| ข้อ 9 วรรคสอง ประกาศเรื่องการประเมินอันตราย | หลักฐานการประเมินอันตรายและแผน | ไม่น้อยกว่า 3 ปี |
| ข้อ 5 วรรคสอง ประกาศเรื่องการประเมินอันตราย | ผลการทบทวนกรณีเปลี่ยนแปลง | เก็บไว้ ณ สถานประกอบกิจการ |
| ข้อ 8 (3) กฎกระทรวงระบบการจัดการฯ (กิจการ 50 คนขึ้นไปตามบัญชี) | เอกสารระบบการจัดการที่เป็นปัจจุบัน | ไม่น้อยกว่า 2 ปีนับแต่วันจัดทำ |
ทั้งสามข้อเก็บเป็นข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ได้ และต้องพร้อมให้ตรวจสอบ
| คอลัมน์ | เหตุผลที่ต้องมี |
|---|---|
| เลขที่ใบ · ชื่องาน · พื้นที่และหน่วยงาน | อ้างข้ามเอกสารได้ และผูกใบเข้ากับคู่มือหน่วยงาน |
| ครั้งที่แก้ไข (revision) เริ่มที่ 0 เพิ่มทีละหนึ่ง | แยกใบที่ใช้อยู่ออกจากใบเก่าในแฟ้ม |
| วันที่จัดทำของรุ่นปัจจุบัน | ใช้นับอายุการเก็บ |
| วันที่ทบทวนล่าสุด และกำหนดทบทวนครั้งถัดไป | เป็นหลักฐานว่ารอบสามปีและรอบหกเดือนเดินอยู่ และคัดกรองใบที่ครบกำหนดได้ทันที |
| เหตุที่ทบทวน และวันที่เริ่มนับ | ผูกกับเหตุตามข้อ 5 วรรคสอง ประกาศเรื่องการประเมินอันตราย เพื่อพิสูจน์กำหนด 30 วัน |
| ระดับอันตรายสูงสุดที่เหลือ | จัดลำดับใบที่ต้องเฝ้าระวังและใบที่ต้องมีแผนควบคุม |
| เลขรายการในแบบ ปอ.1 และแบบ ปอ.2 | ตรวจย้อนจากรายงานกลับมาที่ใบต้นทางได้ |
| ผู้จัดทำ และลูกจ้างผู้รู้ขั้นตอนงานที่ร่วม | องค์ประกอบของทีมตามข้อ 5 วรรคสาม |
| ผู้อนุมัติและวันที่อนุมัติ | ปิดวงจรที่ตัวบทเขียนว่า เสนอต่อนายจ้าง |
| ผู้ชำนาญการที่รับรอง พร้อมเลขที่ใบอนุญาต | กรอกเฉพาะรุ่นที่ผ่านรอบตามข้อ 5 วรรคหนึ่งหรือวรรคสอง ตามข้อ 5 วรรคสาม |
| สถานะ | ตอบได้ทันทีว่าใบไหนใช้อยู่ |
| ที่เก็บและจุดติดประกาศ | เก็บใบรุ่นเก่าออกจากหน้างานได้ครบเมื่อออกรุ่นใหม่ |
ตัวอย่างหนึ่งแถว: JSA-PK-012 · เปลี่ยนม้วนฟิล์มเครื่องบรรจุ · ครั้งที่แก้ไข 2 · เหตุ: เปลี่ยนรุ่นเครื่องตามข้อ 5 วรรคสอง · ระดับสูงสุดที่เหลือ: ปานกลาง (3) · แบบ ปอ.1 ลำดับ 27 · สถานะ: ใช้อยู่
ค่าสถานะควรมีจำนวนน้อยและตัดสินได้โดยไม่ต้องตีความ
| สถานะ | ความหมาย | สิ่งที่ต้องทำต่อ |
|---|---|---|
| ร่าง | ยังไม่ผ่านการอนุมัติ | ห้ามนำไปใช้หน้างาน |
| ใช้อยู่ | อนุมัติแล้วและยังไม่ถึงกำหนดทบทวน | ใช้สอนงานและชี้แจงก่อนเริ่มงาน |
| ครบกำหนดทบทวน | ถึงวันกำหนด หรือเข้าเหตุตามข้อ 5 วรรคสอง | เปิดรอบและนับวันตามกำหนดเวลาที่เกี่ยวข้อง |
| ระหว่างทบทวน | เปิดรอบแล้วแต่ยังไม่อนุมัติรุ่นใหม่ | ระบุให้ชัดว่าระหว่างนี้ใช้รุ่นใดหน้างาน |
| ยกเลิก | มีรุ่นใหม่แทน หรืองานนั้นเลิกทำแล้ว | เก็บออกจากหน้างาน คงไว้ในแฟ้มจนพ้นอายุการเก็บ |
กติกาเรื่องรุ่นมีสามข้อ และเป็นจุดที่พลาดบ่อยที่สุด ข้อแรก เลขที่ใบไม่เปลี่ยน เปลี่ยนเฉพาะเลขครั้งที่แก้ไข ข้อที่สอง ใบที่ยกเลิกไม่ทำลายจนพ้นอายุการเก็บ ข้อที่สาม เมื่ออนุมัติรุ่นใหม่ ให้เก็บสำเนารุ่นเก่าออกจากจุดติดประกาศในวันเดียวกัน
การผูกทะเบียนเข้ากับแบบรายงานตามมาตรา 32
ใบวิเคราะห์งานเป็นวัตถุดิบต้นทางของแบบรายงานสองแบบ ผลการชี้บ่งและระดับอันตรายไปอยู่ในแบบ ปอ.1 ส่วนแผนลดและควบคุมพร้อมผู้รับผิดชอบและผู้ตรวจติดตามไปอยู่ในแบบ ปอ.2 สำหรับรอบแรกและรอบทบทวนทุก 3 ปีตามข้อ 5 วรรคหนึ่ง ข้อ 9 ประกาศเรื่องการประเมินอันตราย กำหนดให้ส่งรายงานต่อกรมฯ ภายใน 60 วันนับแต่วันที่เสร็จสิ้นการประเมินและการจัดทำแผน
เส้นแบ่งที่ต้องเขียนไว้ในระเบียบปฏิบัติ คือรอบใหญ่ตามข้อ 5 วรรคหนึ่ง ประกาศเรื่องการประเมินอันตราย เป็นรอบที่ต้องส่งรายงานตามข้อ 9 ส่วนการทบทวนกรณีเปลี่ยนแปลงตามวรรคสอง ไม่ต้องส่งรายงานตามข้อ 9 แต่ยังต้องผ่านคำแนะนำและการรับรองผลของผู้ชำนาญการตามวรรคสาม แล้วเก็บผลไว้ ณ สถานประกอบกิจการเพื่อให้พนักงานตรวจความปลอดภัยตรวจสอบได้ ทะเบียนจึงควรมีเครื่องหมายแยกสองกลุ่มนี้ออกจากกัน
องค์กรที่ต้องมีระบบการจัดการ ใช้การทบทวนระบบปีละครั้งตามข้อ 10 กฎกระทรวงระบบการจัดการฯ เป็นจังหวะยกทะเบียนทั้งชุดขึ้นมาดู จำนวนใบที่เลยกำหนดเป็นข้อมูลของข้อบกพร่องตามข้อ 10 (3) ได้ตรงตัว ภาพรวมอยู่ที่ ระบบการจัดการด้านความปลอดภัยตามกฎกระทรวง พ.ศ. 2565
ทะเบียนครบแต่ติดตามสถานะไม่ได้
- ตั้งรอบเดียวให้ทุกใบ สถานประกอบกิจการที่ตั้งรอบสามปีทั้งแฟ้ม มักลืมว่าใบที่อยู่ในคู่มือหน่วยงานมีรอบหกเดือนตามข้อ 9 (3) กฎกระทรวง จป. ผูกอยู่แล้ว
- นับ 30 วันจากวันที่ติดตั้งเสร็จ ตัวบทไม่ได้ระบุวันเริ่มนับ แต่ให้ครอบคลุมก่อน ระหว่าง และหลัง ใบของช่วงก่อนเปลี่ยนแปลงจึงต้องเสร็จก่อนเริ่มงานติดตั้ง และควรบันทึกวันที่ทีมใช้เริ่มนับไว้ในทะเบียน
- ไม่ทำตามกติกาเรื่องรุ่นสามข้อ เลขครั้งที่แก้ไขไม่เปลี่ยน ใบเก่ายังติดหน้างาน หรือทำลายใบที่ยกเลิกก่อนพ้นอายุการเก็บ
- ปิดรอบด้วยลายมือชื่อฝ่ายความปลอดภัยฝ่ายเดียว ขาดผู้อนุมัติและลูกจ้างผู้รู้ขั้นตอนงาน
- ยกรอบทบทวนของคู่มือบริษัทแม่มาอ้างเป็นกฎหมายไทย ให้เขียนแยกว่าค่าใดมาจากตัวบท และค่าใดเป็นเกณฑ์ภายใน
เช็คลิสต์ปิดรอบทบทวนหนึ่งรอบ
- ระบุเหตุที่เปิดรอบ ว่าเป็นเหตุตามข้อ 5 วรรคสอง หรือรอบครบกำหนดตามวรรคหนึ่ง
- ตรวจว่ามีลูกจ้างซึ่งรู้ขั้นตอนงานนั้นร่วมทบทวนอย่างน้อย 1 คน และลงชื่อไว้ในใบ
- เดินดูงานจริงเพื่อยืนยันว่าขั้นตอนในใบยังตรงกับวิธีที่ทีมทำอยู่ และมาตรการควบคุมยังเรียงตามลำดับชั้นการควบคุม (hierarchy of controls)
- ระบุสถานะของมาตรการแต่ละข้อว่ายังทำงานได้ ยังไม่มีหลักฐานว่าพร้อม หรือใช้ไม่ได้ในวันนี้ แล้วให้คะแนนโอกาสและความรุนแรงใหม่ ถ้าคะแนนเปลี่ยน ให้แก้แถวในแบบ ปอ.1 และแบบ ปอ.2 ที่ผูกไว้
- เพิ่มเลขครั้งที่แก้ไขทีละหนึ่ง และลงวันที่จัดทำของรุ่นใหม่
- ส่งใบให้นายจ้างหรือผู้ที่ได้รับมอบหมายอนุมัติ พร้อมความเห็นของคณะกรรมการความปลอดภัยเมื่อเข้าข่ายข้อ 32 (5) กฎกระทรวง จป.
- เมื่อรอบนี้เป็นรอบตามข้อ 5 วรรคหนึ่งหรือวรรคสอง ประกาศเรื่องการประเมินอันตราย ให้ขอคำแนะนำและการรับรองผลจากผู้ชำนาญการ บันทึกเลขที่ใบอนุญาต และกันเวลาที่ผู้ชำนาญการต้องแจ้งกรมฯ ล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 7 วัน ส่วนรอบคู่มือหน่วยงานที่ไม่เปลี่ยนผลการประเมิน ปิดได้ที่นายจ้าง
- ชี้แจงทีมด้วยใบรุ่นใหม่ และเก็บสำเนารุ่นเก่าออกจากจุดติดประกาศในวันเดียวกัน
- ตั้งกำหนดทบทวนครั้งถัดไปจากรอบที่สั้นที่สุดที่ผูกกับใบนั้น
- บันทึกว่ารอบนี้ต้องส่งรายงานตามข้อ 9 ประกาศเรื่องการประเมินอันตราย (รอบตามวรรคหนึ่ง) หรือเก็บผลไว้ที่สถานประกอบกิจการ (รอบเปลี่ยนแปลง)
สรุป
- ตัวบทกำหนดรอบให้การประเมินอันตรายทั้งชุด ใบรายใบไม่มีรอบของตัวเอง
- ตั้งรอบของใบให้สั้นเท่ากับรอบที่สั้นที่สุดที่ผูกกับใบนั้น และเปิดรอบพิเศษเมื่อมีการเปลี่ยนแปลง ซึ่งยังต้องมีผู้ชำนาญการให้คำแนะนำและรับรองผล แม้ไม่ต้องส่งรายงาน
- ทะเบียนต้องตอบได้ว่าใบไหนใช้อยู่ ใบไหนครบกำหนด และใครอนุมัติ
ดู ตัวอย่างใบงาน และ แผนที่กฎหมายที่กำหนดให้ประเมินความเสี่ยง
งานประเมินอันตรายต้องมีผู้ชำนาญการรับรองผล ถ้าคุณเป็น จป. หรือวิศวกรที่ทำงานประเมินอันตรายอยู่แล้ว ลงชื่อรับแจ้งเมื่อเปิดรอบอบรมผู้ชำนาญการ ใช้เวลาไม่ถึง 1 นาที ลงชื่อรับแจ้ง
อ้างอิงกฎหมาย
- พระราชบัญญัติความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. 2554 มาตรา 32 · ฉบับเต็ม
- ประกาศกระทรวงแรงงาน เรื่อง การประเมินอันตราย การศึกษาผลกระทบของสภาพแวดล้อมในการทำงานฯ ประกาศ ณ วันที่ 14 พฤศจิกายน พ.ศ. 2567 ข้อ 3 ข้อ 5 ข้อ 6 และข้อ 9 · ฉบับเต็ม
- กฎกระทรวงการจัดให้มีเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงาน บุคลากร หน่วยงาน หรือคณะบุคคลฯ พ.ศ. 2565 ข้อ 9 ข้อ 12 ข้อ 16 ข้อ 19 ข้อ 22 ข้อ 32 ข้อ 33 และข้อ 37 · ฉบับเต็ม
- กฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานเกี่ยวกับระบบการจัดการด้านความปลอดภัย พ.ศ. 2565 ข้อ 4 ข้อ 8 ข้อ 9 ข้อ 10 และข้อ 12 · ฉบับเต็ม
- กฎกระทรวงการอนุญาตเป็นผู้ชำนาญการ พ.ศ. 2567 ข้อ 13 ข้อ 19 และข้อ 22 · ฉบับเต็ม
อยากให้ทีมรู้เรื่องนี้แบบลงลึก?
หลักสูตรครบทุกระดับ — ทั้งหลักสูตรตามกฎหมายและหลักสูตรเฉพาะทาง
บทความที่เกี่ยวข้อง

ETA วิธีเรียงมาตรการและแตกกิ่งให้ตรงตรรกะของระบบจริง
วิธีเรียงมาตรการตามเวลา แตกกิ่งทำงานและไม่ทำงาน ยุบกิ่งที่ไม่ได้รับสัญญาณ ตรวจสาเหตุร่วม และกำหนดผลที่เกิดขึ้นให้ต่างกันจริง ก่อนใส่ค่าความน่าจะเป็นใน ETA

ETA การวิเคราะห์อุบัติการณ์ตามลำดับ และการตั้งสถานการณ์จำลองให้พอดี
ETA หนึ่งในวิธีชี้บ่งอันตรายตามข้อ 6 ประกาศเรื่องการประเมินอันตราย วิธีตั้งสถานการณ์จำลองให้พอดี แปดขั้นตอน และตัวอย่างคำนวณความถี่จากระบบตรวจจับแก๊ส

FMEA ขั้นแรก เขียนหน้าที่และรูปแบบความล้มเหลวให้ครบก่อนให้คะแนน
เขียนหน้าที่ให้วัดได้ แล้วพลิกเป็นรูปแบบความล้มเหลวด้วยคำช่วยคิดเจ็ดแบบ หนึ่งรูปแบบต่อแถว พร้อมตัวอย่างระบบป้อนชิ้นงานเข้าแท่นอัดและรายการตรวจก่อนวิเคราะห์ผล