4 ประกาศกรม 1 พ.ค. 2569 ผู้ชำนาญการ — สรุปอะไรใหม่ + เช็คลิสต์ เตรียมตัว

หลังกฎกระทรวงการอนุญาตเป็นผู้ชำนาญการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. 2567 บังคับใช้ตั้งแต่ 19 พฤษภาคม 2568 — ระบบยังใช้งานจริงไม่ได้เพราะ "ขาดประกาศกรมตามมา" ที่กำหนดรายละเอียดหลักสูตร แบบฟอร์ม และวิธีการ

เกือบ 1 ปีต่อมา — กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน ภายใต้การลงนามของอธิบดี เรือเอก สาโรจน์ คมคาย ได้ออก 4 ประกาศกรมพร้อมกัน ลงนาม 22 เมษายน 2569 ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 143 ตอนพิเศษ ง วันที่ 1 พฤษภาคม 2569 — ส่งผลให้ระบบเสร็จสมบูรณ์และใช้งานได้จริงในที่สุด

บทความนี้สรุปครบทั้ง 4 ฉบับ + อะไรเปลี่ยน + ใครต้องทำอะไรบ้าง

ถ้ายังไม่รู้จัก "ผู้ชำนาญการ" ว่าคืออะไร — เริ่มอ่านได้ที่ ผู้ชำนาญการด้านความปลอดภัย คือใคร ทำอะไร ก่อน

ภาพรวม 4 ประกาศ

ทั้ง 4 ฉบับออกตามอำนาจในข้อต่าง ๆ ของกฎกระทรวง 2567 — ครอบคลุมตั้งแต่ "ขอใบ" จนถึง "ต่อใบ"

ฉบับ	เรื่อง	อำนาจที่ใช้	จุดสำคัญ
1	แบบคำขอ ใบรับคำขอ ใบอนุญาต ใบแทน	ข้อ 4 กฎกระทรวง	กำหนดแบบฟอร์มราชการ
2	หลักสูตรอบรม + วิทยากร + การประเมิน	ข้อ 7 วรรคสอง	24 ชม. + สอบ 80%
3	แบบแจ้งกำหนดการ + รายงานสรุปผล	ข้อ 19(2)	แจ้ง ≥7 วันก่อนทำ + รายงาน ≤30 วันหลังเสร็จ
4	หลักเกณฑ์พัฒนาความรู้เพิ่มเติม	ข้อ 20	≥6 ชม./ปี + ตารางน้ำหนัก

ทั้ง 4 ฉบับมีผลใช้บังคับ "ตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจาฯ" = 2 พฤษภาคม 2569 เป็นต้นไป

ฉบับที่ 1 — แบบคำขอ + ใบอนุญาต

ออกตาม ข้อ 4 ของกฎกระทรวง — กำหนดแบบฟอร์มราชการ 4 ชุดที่ต้องใช้

รหัสแบบ	ใช้เมื่อ
กภ.คบญ.33	ขอใบอนุญาตครั้งแรก / ขอใบแทน / ขอต่ออายุ
กภ.รบญ.33	ใบรับคำขอ (ออกโดยกรมฯ เมื่อรับคำขอแล้ว)
กภ.บญ.33 / กภ.บญ.33-2	ใบอนุญาต (กรณีคุณสมบัติทั่วไป / กรณี จป.)
กภ.บทญ.33-1 / กภ.บทญ.33-2	ใบแทนใบอนุญาต

แบบฟอร์มจริงเป็น PDF 12 หน้าที่ดาวน์โหลดได้จากเว็บกรมสวัสดิการฯ — เน้นข้อมูลส่วนตัว + เอกสารหลักฐานคุณสมบัติ + ใบรับรองอบรม + ผลการประเมิน

สิ่งที่ต้องระวัง:

• ฟอร์มจริงต้องโหลดจากเว็บกรมฯ — ห้ามทำเอง เพราะแบบราชการต้องการรายละเอียดเฉพาะ
• ระบบ e-service ของกรมฯ จะรองรับการยื่นออนไลน์ (ตามข้อ 3 กฎกระทรวง — ใช้ "กฎหมายว่าด้วยการปฏิบัติราชการทางอิเล็กทรอนิกส์")

ฉบับที่ 2 — หลักสูตรอบรม + วิทยากร + การประเมิน (สำคัญที่สุด)

ออกตาม ข้อ 7 วรรคสอง ของกฎกระทรวง — มีรายละเอียดมากที่สุดในบรรดา 4 ประกาศ ครอบคลุมตั้งแต่ "หลักสูตรเรียนอะไร" จนถึง "ใครเป็นผู้ให้บริการอบรม"

2.1 หลักสูตร 24 ชั่วโมง แบ่ง 3 หมวด

หมวด	เนื้อหา	เวลา
หมวด 1	การควบคุม กำกับ ดูแลการประเมินอันตราย + กฎหมาย + จรรยาบรรณ	6 ชม.
หมวด 2	กระบวนการประเมินอันตราย (safety 6 + health 6)	12 ชม.
หมวด 3	ฝึกปฏิบัติเทคนิคประเมิน + ฝึกปฏิบัติเป็นผู้ชำนาญการ	6 ชม.
	รวม	24 ชม.

ข้อพิเศษเส้นทาง (3): ผู้มีใบประกอบวิชาชีพ ก.ว. สาขาอาชีวอนามัย → อบรมเฉพาะหมวด 1 (6 ชม.) ก็พอ เพราะมีพื้นฐานอยู่แล้ว

2.2 การสอบข้อเขียน

• เวลาสอบ 3 ชั่วโมง ทดสอบความรู้ตามหลักสูตร
• เกณฑ์ผ่าน ≥80%
• ถ้าไม่ผ่าน → สอบใหม่ได้ภายใน 1 ปี นับจากครั้งแรก ถ้าไม่ทันต้องอบรมใหม่ทั้งหลักสูตร

2.3 คุณสมบัติวิทยากร (เลือก 1 จาก 3 เส้นทาง)

เส้นทาง	คุณสมบัติ
(1)	ป.ตรี อาชีวอนามัย/วิทย์/สธ./วิศวฯ + ประเมินอันตราย ≥5 แห่ง + วิทยากร ≥3 ปี
(2)	ป.ตรี สาขาเดียวกัน + ประเมินอันตราย ≥10 ปี + วิทยากร ≥3 ปี
(3)	อาจารย์มหาวิทยาลัย + ที่ปรึกษา ≥5 แห่ง หรือวิจัย ≥1 เรื่อง + สอน ≥3 ปี

2.4 ผู้ให้บริการอบรม (เลือก 1 จาก 4)

ประเภท	ข้อกำหนด
(1) นิติบุคคล	ต้องมีวัตถุประสงค์ HSE + รับรอง ISO คุณภาพ จาก สมอ. หรือเทียบเท่า
(2) สถาบันส่งเสริมความปลอดภัยฯ (องค์การมหาชน)	ทำได้โดยตรง
(3) สถาบันอุดมศึกษา (รัฐ/เอกชน)	ต้องมีระบบประกันคุณภาพการศึกษา
(4) รัฐวิสาหกิจ	ตามกฎหมายแรงงานรัฐวิสาหกิจสัมพันธ์

ทุกประเภทต้องมีบุคลากร ป.ตรีบริหารหลักสูตร + วิทยากรที่มีคุณสมบัติตามข้อ 7

2.5 การขอรับรองหลักสูตร

• ผู้ให้บริการอบรมต้องยื่นคำขอรับรอง (แบบ กภ.ชก 1) ต่ออธิบดี
• อธิบดีออกหลักฐานรับรอง (แบบ กภ.ชก 2) ภายใน 60 วัน
• ใบรับรองอายุ 3 ปี ต่อได้ (ยื่นล่วงหน้า ≥30 วันก่อนสิ้นอายุ)
• ห้องอบรม ≤30 คน/ห้อง
• ต้องประเมินผลก่อน + หลังอบรม
• วิทยากรต้องพัฒนาความรู้ ≥6 ชม./ปี

2.6 ค่าบริการ (จำกัดอัตรากำไร)

ข้อ 16(1): ค่าตอบแทนที่ผู้ให้บริการเรียกได้ ไม่เกิน 1 เท่า ของค่าใช้จ่ายในการให้บริการ

แปลว่า — กฎหมายจำกัดอัตรากำไรของหน่วยฝึกอบรม ไม่ให้คิดราคาเกิน 200% ของต้นทุน (ต้นทุน + กำไร 100%)

นี่คือจุดที่หน่วยฝึกอบรมต้องระวัง — ต้องคำนวณต้นทุนอย่างเปิดเผยและไม่ตั้งราคาในระดับพรีเมียม

ฉบับที่ 3 — แบบแจ้งกำหนดการ + รายงานสรุปผล

ออกตาม ข้อ 19(2) ของกฎกระทรวง — กำหนดแบบฟอร์มที่ผู้ชำนาญการต้องส่งทั้งก่อนและหลังเข้าทำงาน

Timeline งานแต่ละครั้ง

ก่อนเข้าทำงาน	ระหว่างทำ	หลังเสร็จ
แจ้งกำหนดการ ≥7 วัน ต่ออธิบดี + ระบุชื่อสถานประกอบกิจการ + รายชื่อผู้ชำนาญการ	ปฏิบัติงาน (ประเมินอันตราย / ศึกษาผลกระทบ / ทำแผน)	ส่งรายงานสรุปผล ภายใน 30 วัน ตามแบบที่กรมฯ กำหนด

ขั้นตอนนี้สำคัญ — ผู้ชำนาญการต้องไม่เริ่มงานก่อนแจ้ง เพราะถือเป็นเงื่อนไขในการคงใบอนุญาต ฝ่าฝืน → อธิบดีอาจพักใช้ใบอนุญาต ≤60 วัน ตามข้อ 16

ฉบับที่ 4 — พัฒนาความรู้เพิ่มเติม (สำคัญสำหรับต่อใบ)

ออกตาม ข้อ 20 ของกฎกระทรวง — สำคัญตอนต่ออายุใบ เพราะเอกสารพัฒนาความรู้ต้องแนบกับคำขอต่ออายุ

เกณฑ์บังคับ: ≥6 ชั่วโมงต่อปี

ข้อ 2: ให้ผู้ชำนาญการได้รับการฝึกอบรมหรือพัฒนาความรู้เพิ่มเติม...ไม่น้อยกว่า 6 ชั่วโมงต่อปี

จำนวนชั่วโมง = จำนวนชั่วโมงจริง × ค่าน้ำหนัก

ตารางน้ำหนัก 5 ประเภท

ประเภท	กิจกรรม	น้ำหนัก
1. การศึกษาแบบเป็นทางการ	หลักสูตรในมหาวิทยาลัย (≥80% เวลาเรียน) — นับ 15 ชม./หน่วยกิต	1.0
	หลักสูตรอบรม สอบผ่าน / ไม่ผ่าน	1.0 / 0.5
	ฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการ	1.0
2. การศึกษาแบบไม่เป็นทางการ	เรียนรู้ด้วยตนเอง (มีรายงาน) — 2 ชม./หน้า	0.5
	ศึกษาทางไกล (มีรายงาน)	0.5
	ศึกษาดูงาน (มีรายงาน)	0.5
	OJT (On the Job Training)	0.5
	E-learning (มีการวัดผล + ต้องผ่าน)	0.5
3. สัมมนา/ประชุมวิชาการ	เข้าฟัง	1.0
	ประชุมคณะกรรมการวิชาการ	1.0
4. พัฒนามาตรฐาน	ร่วมพิจารณามาตรฐานราชการ (กฎกระทรวง/ประกาศ)	1.0
	ร่วมจัดทำมาตรฐานนอกราชการ (3 ชม./หน้า)	1.0
5. สร้างความรู้	เขียนบทความใน วารสาร peer-reviewed (5 ชม./หน้า)	1.5
	เขียนบทความวารสารทั่วไป	0.5
	ทำวิจัย (3 ชม./สัปดาห์)	2.0
	เป็นวิทยากร	1.0

ตัวอย่างการคำนวณ:

• เข้าสัมมนา 6 ชม. = 6 × 1.0 = 6 ชม. ✓ (ผ่านเกณฑ์)
• ทำวิจัย 2 สัปดาห์ (6 ชม.จริง) = 6 × 2.0 = 12 ชม. (เกินเกณฑ์)
• OJT 12 ชม. = 12 × 0.5 = 6 ชม. ✓
• เขียนบทความ peer-reviewed 1 หน้า = 5 × 1.5 = 7.5 ชม. ✓

วิธีที่คุ้มชั่วโมงที่สุด — ทำวิจัย (น้ำหนัก 2.0 สูงสุด) แต่ใช้เวลาจริงเยอะ วิธีที่ practical สำหรับคนทำงาน — เข้าสัมมนา 6 ชม. ครั้งเดียวต่อปี

เช็คลิสต์ เตรียมตัวสำหรับ 3 กลุ่ม

เช็คลิสต์ สำหรับนายจ้าง / HSE Manager

• ☐ ตรวจว่าบริษัทอยู่ในข่ายม.32 หรือไม่ (กิจการในบัญชี 14 พ.ย. 2567)
• ☐ ถ้าใช่ — เลือกระหว่างส่ง จป. ในบริษัทไปอบรม (เส้นทาง 4 ฟรี) หรือจ้าง consultant ภายนอก
• ☐ ถ้าส่ง จป. ภายใน — เลือกหน่วยฝึกอบรมที่อธิบดีรับรอง (เริ่ม Q3 2569 เป็นต้นไป)
• ☐ จัด workshop ภายในบริษัทเรื่องม.32 + ผู้ชำนาญการ ให้ทีมเข้าใจ

เช็คลิสต์ สำหรับหน่วยฝึกอบรม

• ☐ ตรวจคุณสมบัตินิติบุคคล (ISO หรือ QA การศึกษา)
• ☐ จัดวิทยากรที่มีคุณสมบัติตามข้อ 7 (เลือก 1 จาก 3 เส้นทาง)
• ☐ ออกแบบหลักสูตร 24 ชม. แบ่ง 3 หมวด ตามข้อ 4
• ☐ จัดเตรียมคู่มือ + คลังข้อสอบ + แบบทดสอบก่อน-หลัง
• ☐ ยื่น กภ.ชก 1 ต่อกองความปลอดภัยแรงงาน — รอ 60 วัน
• ☐ ระวังเรื่องการตั้งราคา — กำไรไม่เกิน 1 เท่าของต้นทุน (ข้อ 16(1))
• ☐ เตรียมระบบรายงาน (กภ.ชก 4) + แจ้งกำหนดการอบรม (≥7 วันก่อน)

เช็คลิสต์ สำหรับผู้สนใจสอบ

• ☐ ตรวจคุณสมบัติทั่วไปข้อ 5 (อายุ ≥25, สัญชาติไทย, ประสบการณ์ ≥5 ปี)
• ☐ เลือก 1 ใน 4 เส้นทางคุณสมบัติเฉพาะข้อ 6
• ☐ เตรียมเอกสารหลักฐาน (วุฒิ ทรานสคริปต์ ใบประกอบวิชาชีพ)
• ☐ ลงทะเบียนอบรมกับหน่วยที่อธิบดีรับรอง — รอรอบเปิด
• ☐ อบรม 24 ชม. (หรือ 6 ชม. ถ้าเส้นทาง 3) → เข้าสอบ 3 ชม. ผ่าน ≥80%
• ☐ ยื่น กภ.คบญ.33 ต่ออธิบดี (e-service หรือไปรษณีย์) + เอกสารหลักฐาน
• ☐ ชำระค่าธรรมเนียม 5,000 บาท (ฟรีถ้าเส้นทาง 4)
• ☐ ได้ใบ → วางแผนพัฒนาความรู้ ≥6 ชม. ต่อปี

อ่านขั้นตอนสมัครละเอียดที่ อยากเป็นผู้ชำนาญการด้านความปลอดภัย — 4 เส้นทาง + ขั้นตอนสมัคร

อะไรใหม่ที่หน่วยฝึกอบรมต้องระวังเป็นพิเศษ

1. ราคาตั้งไม่ได้สูงเกิน (กำไร ≤1 เท่าของต้นทุน)

หลักสูตร จป.วิชาชีพ 234 ชม. ในตลาดราคา 25,000-40,000 บาท — แต่หลักสูตรผู้ชำนาญการมี เพดานราคาตามต้นทุนจริง ตามข้อ 16(1) ของประกาศฉบับ 2

ถ้าตั้งราคาสูงเกินไป ส่งผลให้อธิบดีอาจเพิกถอนการรับรองหลักสูตรตามข้อ 18

2. ห้องอบรม ≤30 คน — ความจุจำกัด

หลักสูตรอื่นบางหน่วยฝึกจัด 50-80 คน/รุ่น แต่หลักสูตรผู้ชำนาญการห้ามเกิน 30 คน/ห้อง ตามข้อ 15(2) — ส่งผลให้ต้นทุนต่อหัวแตกต่างจากหลักสูตรอื่น

3. ต้องทำคลังข้อสอบ — ไม่ใช่แค่สอนแล้วเสร็จ

ตามข้อ 3(10) ของแบบ กภ.ชก 1 — ต้องเตรียม "คลังข้อสอบ และแบบทดสอบก่อนและหลังการฝึกอบรมพร้อมเฉลย" — เป็นภาระเพิ่มเทียบกับหลักสูตรที่ไม่มีสอบ

4. รับรอง 3 ปี ต้องต่อ

ใบรับรองหลักสูตรอายุ 3 ปี — สั้นกว่าใบอนุญาตของผู้ชำนาญการ (5 ปี) ต้องวางแผนต่ออายุล่วงหน้า

คำถามที่ถามบ่อย

Q1: เริ่มสมัครเข้าอบรมได้เมื่อไร

ตามทฤษฎี — สมัครได้ทันทีหลัง 2 พ.ค. 2569 — แต่ในทางปฏิบัติ ต้องรอหน่วยฝึกอบรมขอใบรับรองจากอธิบดีก่อน ซึ่งใช้เวลา ≤60 วัน

คาดว่ารุ่นแรกของหลักสูตรจะเริ่มเปิดได้ประมาณ ไตรมาส 3 ปี 2569 (ก.ค.-ก.ย. 2569)

Q2: จป.วิชาชีพ ที่เคยเรียนเรื่องประเมินอันตรายมาแล้ว ต้องอบรม 24 ชม. เต็มไหม

ใช่ — เส้นทาง (4) ของ จป. ต้องอบรมเต็ม 24 ชม. ตามข้อ 5 ของประกาศฉบับ 2 (ไม่ได้รับสิทธิย่นเหมือนเส้นทาง 3 ที่ลดเหลือ 6 ชม.)

เหตุผล: หลักสูตร จป.วิชาชีพ 234 ชม. ไม่ได้ออกแบบให้ครอบคลุมเนื้อหา "ผู้ชำนาญการ" ทั้งหมด

Q3: ค่าธรรมเนียมยื่นกี่บาท + ค่าอบรมเฉลี่ยกี่บาท

• ค่าธรรมเนียมใบอนุญาต = 5,000 บาท (จ่ายให้กรมฯ) · เส้นทาง 4 ฟรี
• ค่าอบรม 24 ชม. = ยังไม่มีตัวเลขทางการ คาดว่า 10,000-15,000 บาท เพราะถูกจำกัดด้วยกำไร ≤1 เท่าของต้นทุน

Q4: ใบรับรองอบรม + ใบประเมินผ่าน = สามารถยื่นขอใบอนุญาตได้ทันทีไหม

ใช่ — ตามข้อ 8 ของกฎกระทรวง — ยื่นคำขอ + เลขประจำตัว + เอกสารคุณสมบัติ + เอกสารผ่านอบรม → อธิบดีพิจารณาภายใน 60 วัน

Q5: ทำงานเป็นผู้ชำนาญการแล้ว ต้องส่งรายงานทุกครั้งหรือเฉพาะบางงาน

ทุกครั้ง ตามข้อ 19(2) — ต้องแจ้งกำหนดการ ≥7 วันก่อนทำ + ส่งรายงาน ≤30 วันหลังเสร็จ — ไม่มีข้อยกเว้น

อยากให้บริษัทคุณมีทีมเข้าใจกฎหมายใหม่นี้ครบทุกฉบับ? ปรึกษาทีมผู้เชี่ยวชาญของ Safety Station เพื่อวางแผนระบบความปลอดภัย + ขอบริการประเมินอันตรายตาม ม.32 จากผู้ชำนาญการ → ขอใบเสนอราคา

---

สรุปสั้น — 1 พ.ค. 2569 ระบบผู้ชำนาญการของไทยครบเครื่องใช้งานได้จริง ผ่าน 4 ประกาศกรมที่กำหนดทุกอย่างตั้งแต่แบบฟอร์ม หลักสูตร การทำงาน จนถึงการพัฒนาความรู้

จุดที่ต้องจำให้ขึ้นใจ — หลักสูตร 24 ชม. 3 หมวด · สอบข้อเขียน 3 ชม. ผ่าน ≥80% · ค่าธรรมเนียม 5,000 บาท (ฟรีเส้นทาง 4) · พัฒนาความรู้ ≥6 ชม./ปี · แจ้งก่อน 7 วัน · รายงานหลัง 30 วัน

ใครอยู่ในข่ายตามม.32 ควรเริ่มวางแผนตั้งแต่ตอนนี้ — รอ batch แรกของหลักสูตร Q3 2569 ขึ้นมา