หน้าที่ลูกจ้างตาม พ.ร.บ.ความปลอดภัยฯ 2554 พร้อมตัวบท

ความปลอดภัยในการทำงานไม่ใช่เรื่องของนายจ้างฝ่ายเดียว — พ.ร.บ. ความปลอดภัยฯ พ.ศ. 2554 เขียนหน้าที่ของ "ลูกจ้าง" ไว้ชัดเจนเช่นกัน และหน้าที่เหล่านี้ออกแบบมาเพื่อปกป้องตัวลูกจ้างเองเป็นหลัก บทความนี้รวมหน้าที่ของลูกจ้างพร้อมตัวบทเต็ม และอีกด้านหนึ่งคือสิ่งที่ลูกจ้าง "ต้องได้รับ" จากนายจ้าง

1. หน้าที่ของลูกจ้าง

มาตรา 6 วรรคสอง — ให้ความร่วมมือ

ให้ลูกจ้างมีหน้าที่ให้ความร่วมมือกับนายจ้างในการดำเนินการและส่งเสริมด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน เพื่อให้เกิดความปลอดภัยแก่ลูกจ้างและสถานประกอบกิจการ

มาตรา 8 วรรคสาม — ปฏิบัติตามมาตรฐาน

ให้ลูกจ้างมีหน้าที่ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานตามมาตรฐานที่กำหนด

มาตรา 21 — ดูแลพื้นที่ + แจ้งข้อบกพร่อง

มาตรา 21 ลูกจ้างมีหน้าที่ดูแลสภาพแวดล้อมในการทำงานตามมาตรฐานที่กำหนดในกฎกระทรวงที่ออกตามมาตรา 8 เพื่อให้เกิดความปลอดภัยต่อชีวิต ร่างกาย จิตใจ และสุขภาพอนามัย โดยคำนึงถึงสภาพของงานและพื้นที่ที่รับผิดชอบ

ในกรณีที่ลูกจ้างทราบถึงข้อบกพร่องหรือการชำรุดเสียหาย และไม่สามารถแก้ไขได้ด้วยตนเอง ให้แจ้งต่อเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงาน หัวหน้างาน หรือผู้บริหาร และให้เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงาน หัวหน้างาน หรือผู้บริหาร แจ้งเป็นหนังสือต่อนายจ้างโดยไม่ชักช้า

จุดสำคัญที่มักเข้าใจผิด: เมื่อเจออันตรายที่แก้เองไม่ได้ หน้าที่ของลูกจ้างคือ "รายงาน" ตามสายงาน ไม่ใช่ตัดสินใจหยุดงานเอง จากนั้นผู้รับแจ้งต้องส่งต่อเป็นหนังสือถึงนายจ้างโดยไม่ชักช้า

มาตรา 22 วรรคสอง — สวมและดูแล PPE

ลูกจ้างมีหน้าที่สวมใส่อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคลและดูแลรักษาอุปกรณ์ตามวรรคหนึ่งให้สามารถใช้งานได้ตามสภาพและลักษณะของงานตลอดระยะเวลาทำงาน

2. อีกด้านหนึ่ง — สิ่งที่ลูกจ้าง "ต้องได้รับ"

กฎหมายไม่ได้กำหนดแต่หน้าที่ แต่ยังกำหนดสิ่งที่นายจ้างต้องจัดให้ลูกจ้างด้วย

มาตรา 14 — ต้องได้รับการแจ้งอันตราย + คู่มือ ก่อนเริ่มงาน

มาตรา 14 ในกรณีที่นายจ้างให้ลูกจ้างทำงานในสภาพการทำงานหรือสภาพแวดล้อมในการทำงานที่อาจทำให้ลูกจ้างได้รับอันตราย... ให้นายจ้างแจ้งให้ลูกจ้างทราบถึงอันตรายที่อาจจะเกิดขึ้นจากการทำงาน และแจกคู่มือปฏิบัติงานให้ลูกจ้างทุกคนก่อนที่ลูกจ้างจะเข้าทำงาน เปลี่ยนงาน หรือเปลี่ยนสถานที่ทำงาน

มาตรา 16 — ต้องได้รับการฝึกอบรม

มาตรา 16 ให้นายจ้างจัดให้ผู้บริหาร หัวหน้างาน และลูกจ้างทุกคนได้รับการฝึกอบรมความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน...

ถ้ายังไม่ได้รับการแจ้งอันตราย คู่มือ หรือการอบรม ลูกจ้างมีเหตุที่จะสอบถามได้ เพราะนี่คือหน้าที่ที่นายจ้างต้องจัดให้ ไม่ใช่สิทธิพิเศษ

สรุป

หน้าที่ของลูกจ้างคือ ให้ความร่วมมือ ปฏิบัติตามมาตรฐาน ดูแลพื้นที่ที่รับผิดชอบ สวม PPE และรายงานข้อบกพร่องตามสายงาน (ไม่ใช่หยุดงานเอง) ขณะเดียวกันลูกจ้างก็ต้องได้รับการแจ้งอันตราย คู่มือ และการอบรมก่อนเริ่มงาน — เป็นความรับผิดชอบร่วมที่ทำให้ทุกคนกลับบ้านได้อย่างปลอดภัย